نزدیکتر

اراده ى منِ يك نفر، توى يك نفر، اراده ى چه كسانى مؤثر است؟ اين البته جزو بحثهاى دامنه دار است، لكن من مى خواهم فى الجمله عرض بكنم كه عزم يكايك انسانها در حد خودش تأثير دارد؛ نه فقط در مسائل شخصى - كه تأثير تام دارد - بلكه در مسائل اجتماعى. ما اگر چنانچه آرزوهامان، هوسهامان، هواهاى نفسانيمان در فعاليتهامان حاكم شوند و در رفتار ما، عقل كنار بيايد و محاسبه ى درست كنار زده شود، اين كار در ايجاد يك سلسله تحولات منفى در جامعه تأثير مى گذارد. حالا يك مثال كوچكش را عرض بكنم: شما مى رويد يك جنسى را از بازار تهيه كنيد - يك لباس، يا فرض بفرماييد يك وسيله ى خانه؛ يك ظرف - نوع داخلى اش هست، نوع خارجى اش هم هست؛ يك مقدارى به خاطر تبليغات خارجى، يك مقدار به خاطر پُز دادن به اينكه اين جنس خارجى است، يك مقدار به خاطر رسوبات فرهنگى قبلى كه جنس داخلى فايده اى ندارد و يك مقدار هم شايد به خاطر مرغوبتر بودن جنس خارجى - اين مرغوبتر بودن هم ممكن است يكى از عوامل باشد، ليكن به هر حال تعيين كننده نيست - شما آن را انتخاب مى كنيد. يعنى چه كار مى كنيد: يك كارگر ايرانى را بيكار مى كنيد و يك كارگر غير ايرانى را به كار وادار مى كنيد. خوب، مگر بيكارى امروز، مشكل عمده ى جامعه ى ما نيست. وقتى شما اين طور كرديد، بنده اين طور كردم، آن برادر ديگر، آن خواهر ديگر، و يكى يكى از اين روش پيروى كرديم، نتيجه چه مى شود؟ نتيجه، ورشكستگى كارخانه ى داخلى، بيكارى كارگر داخلى و در نهايت باعث نااميدى سرمايه گذار داخلى مى شود. بيكارى هم كه به دنبال خودش اعتياد، فساد و اختلافات خانوادگى مى آورد و به دنبال آن، حوادث سياسى و اجتماعى فراوان به وجود مى آيد. بنابراين، از يك چيز كوچكى شروع مى شود؛ از يك اراده ى شخصى من و شما. پس اراده ى شخصى افراد هم حتّى در تحولات اجتماعى، مى تواند اثر گذار باشد.